Doğu Karadeniz Havzası Atıksu Arıtma
Tarih: 04-02-2012, Kategori: Atıksu ArıtmaKoruma Alanlarının Tanımlanması
Fırtına Deresi ve Havzası:
Fırtına Havzası, Doğu Karadeniz Bölgesi’ne (Batı Küçük Kafkasya Koridoru’nun Türkiye kesimi) özgü bütün ana habitatları kapsar. Dere yatakları üzerindeki kızılağaç galerileri, kestane yapraklı ormanları, gürgen ve kayın ormanları, iğne yapraklı doğu ladini ormanları, sub-alpin çalı toplulukları, çayır ve meralar, alpin kayalıklar ve buzul gölleri bunlardan birkaçıdır. Eşsiz bir botanik çeşitlilik sergileyen alan çok sayıda nadir türe ev sahipliği yapar. Sahip olduğu bitki, kuş, memeli, sürüngen türleri ile Fırtına Havzası, Türkiye’nin 122 Önemli Bitki Alanı ve 184 Önemli Kuş Alanı arasındadır ve WWF tarafından belirlenmiş Türkiye ormanlarının öncelikli olarak korunması gereken 9 sıcak noktasından biridir.
Sahip olduğu ulusal ve uluslararası düzeyde önemli tabii alanlara ve zengin biyolojik çeşitlilik değerlerine rağmen, Türkiye’deki diğer havzalarda olduğu gibi Doğu Karedeniz Havzası’nda da önemli sorunlar ve tehditler mevcuttur. Özellikle, yanlış arazi kullanımı ve sürdürülebilir olmayan uygulamalar sonucunda, bölgedeki tabii alanlar zarar görmekte ve tabii kaynaklar plansızca kullanılarak tüketilmektedir. Doğu Karadeniz Havzası’ndaki başlıca sorunlar; taş ocakları, kirlilik, hidroelektrik santraller, plansız altyapı (yollar ve yapılaşma), kontrolsüz turizm, yasadışı avlanma, toprak kaymasıdır.
Bölgede yapılacak bütün yatırımların fayda ve zararları çok iyi analiz edilmeli; bölgede yer alan, her birisi birbirine paralel alt havzalar farklı sosyal, kültürel, tabii ve ekonomik yapıya sahip olduğundan; yapılacak planlama çalışmaları da bu farklı dinamikleri göz önüne almalıdır. Havzadaki tabii kaynaklara yönelik beklentiler (kullanma/koruma) çok yönlü; baskılar ve bunların altında yatan nedenler de çok sayıda ve karmaşıktır. Beklentileri karşılayacak ve tehditleri bertaraf edecek çözümlerin geliştirilebilmesi bütüncül bir planlama ve uygulama yaklaşımı gerektirmektedir.
Doğu Karadeniz Havzasının Önemi:
Doğu Karadeniz Havzası (Batı Küçük Kafkasya Koridoru),WWF International tarafından, biyolojik çeşitlilik bakımından dünya çapında önemli 200 ekolojik bölgeden biri olarak ilan edilmiştir.
Doğu Karadeniz Havzası; ormancılık, tarım ve ekonomik faaliyetler anlamda Türkiye’nin önemli üretim bölgelerinden biridir.
Fırtına Vadisi, 122 Önemli Bitki Alanı ve 184 Önemli Kuş Alanı arasındadır. En az 537 odunsu bitki, 136 kuş, 30 memeli, 21 sürüngen ve 116 endemik bitki türüne ev sahipliği yapmaktadır. Fırtına Havzası, Avrupa’nın öncelikli olarak korunması gereken 100 orman alanı (sıcak noktalar) arasında Türkiye’deki 9 alandan biridir.
Doğu Karadeniz Havzasında evsel atıksuların % 28’i arıtılmaktadır. Doğu Karadeniz havzası akarsuları Karadeniz’e en çok katkısı bulunan 5 havza içinde Kızılırmak, Yeşilırmak, Sakarya havzalarından sonra dördüncü sırada yer almaktadır. Yeşilırmak, Batı Karadeniz ve Çoruh havzalarında endüstriyel kirlilik açısından en yoğun ve öncelikli olarak ele alınması gereken sektörler metal ve maden sanayileridir. Ağır metal yükleri özellikle de bakır açısından en önemli kirlilik kaynağı olan bu sektörler için öncelikli olarak kirlilik önleme çalışmaları yapılmalıdır.
Doğu Karadeniz Havzası’nda oluşan endüstriyel atıksu kirlilik yükleri diğer iki havzaya göre oldukça düşüktür. Doğu Karadeniz Havzasına işletme olan 4 adet Organize Sanayi Bölgesi Bulunmakta olup, atıksu arıtma tesisleri bulunmamaktadır.
Havza Planlama Hedefleri:
Havzada atıksu arıtma tesisini kurmamış belediyeler Çevre Kanunda belirtilen sürelerde bu tesisleri işletmeye almakla yükümlüdürler. Bu çerçevede Bakanlığımızca yapılan çalışmalar sonucunda Kanunda öngörülen sürelerde atıksu arıtma tesisi ile hizmet verilen belediye nüfusunun havzada bulunan toplam belediye nüfusuna oranı baz alınarak ulaşılması planlanan hedefler Grafik 43’de verilmektedir.
Havzada Bulunan Atıksu Arıtma Tesisleri İçin Yatırım İhtiyacı:
AB Entegre Çevre Uyum Stratejisi’nde bulunan atıksu yatırım ihtiyacı tablosu Çevre Kanunun getirdiği kısıtlamalar göz önünde bulundurulup, tekrar değerlendirilerek, atıksu yatırım ihtiyacı (2007-2017) tablosu (2007-2017) oluşturulmuştur. Tablo 8’deki atıksu arıtma tesisi yatırım ihtiyacı havza nüfusuna göre hesaplanmıştır. Doğu Karadeniz Havzası için AAT yatırım ihtiyacı aşağıda verilmektedir.
